Nasza historia

W maju 1948 roku rozpoczęła działalność Stacja Przetaczania i Konserwowania Krwi PCK w Krakowie która podlegała Zarządowi Polskiego Czerwonego Krzyża. Stacja mieściła się kolejno przy Placu Jabłonowskich, Serkowskiego i ul. Siemiradzkiego. W tym czasie stosowano głównie metodę bezpośredniego przetaczania krwi „dawca –biorca”. Dawcy rekrutowali się spośród pracowników Stacji, studentów i rodzin chorych.

Pierwszym dyrektorem Stacji był dr n. med. Jerzy Mostowski ,który pełnił tę funkcję od 1.01.1950 r. do 30.06.1967 r.

1 stycznia 1951 r. Stacja została przekazana przez Polski Czerwony Krzyż Wydziałowi Zdrowia Prezydium Rady Narodowej w Krakowie, ul. Basztowa 22 i otrzymała nazwę Wojewódzkiej Stacji Krwiodawstwa w Krakowie ( WSK). W 1957 r. przeniesiono WSK do nowej siedziby mieszczącej się w lewym skrzydle budynku zajmowanego przez Szpital Miejski im. Stefana Żeromskiego w Nowej Hucie .

W latach 1967 -1970 funkcję p.o. dyrektora WSK pełnił lek. Jan Ciemnołoński. Od 1.04.1970 do 31.12.1990 r. dyrektorem placówki była lek.Lucyna Bucka- Guzik, specjalista transfuzjolog.

W latach 1963 -1978 zgodnie ze światowymi standardami płatne krwiodawstwo udało się zastąpić krwiodawstwem honorowym, propagowanym głównie wśród poborowych, żołnierzy studentów i pracowników krakowskich zakładów przemysłowych.

Wprowadzono do pozyskiwania krwi i jej przetwarzania nowatorski sprzęt medyczny -wirówki, separatory, zamrażarki. Wojewódzka Stacja Krwiodawstwa w Krakowie od początku istnienia ,przez lata 70-te i 80-te pod względem ilości pobranej krwi kwalifikowała się do tzw. IV typu jednostek służby krwi tzn. pobierała od krwiodawców ponad 20 tys. litrów krwi rocznie. Równolegle w opisywanym okresie działały na terenie województw krakowskiego, tarnowskiego ,nowosądeckiego podległe merytorycznie WSK przyszpitalne Punkty Krwiodawstwa .

15 stycznia 1991r. wyłoniono w drodze konkursu zorganizowanego przez Urząd Wojewódzki w Krakowie nowego dyrektora WSK mgr biologii Jolantę Zatorską, pełniącą tą funkcję do dzisiaj.

1 stycznia 1999 r. weszła w życie Ustawa o publicznej służbie krwi (z 1997 r.), która przekształciła Wojewódzką Stację Krwiodawstwa w Krakowie w Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Krakowie (RCKiK w Krakowie) . RCKiK przejęło 22 Punkty Krwiodawstwa funkcjonujące na terenie województwa małopolskiego w zakresie lokalowym, wyposażeniowym i personalnym i przekształciło je w Terenowe Oddziały RCKiK w Krakowie. Z przejętych 22 Oddziałów Terenowych nie udało się utrzymać 6-ciu: w Rabce, Miechowie, w Krakowie na ulicach Garncarskiej , Siemaszki, Śniadeckich i Lea . Aktualnie na terenie województwa małopolskiego przyjmuje krwiodawców 16 Oddziałów Terenowych ,w tym dwa w Krakowie- w os. Na Skarpie oraz przy ulicy Wielickiej . Wśród nich 5 jest pełno profilowych-pobiera i preparuje krew, a 11 to punkty poboru.

Ustawa z 1997 r. o publicznej służbie krwi oraz wydane do niej Rozporządzenia dostosowały organizację i zakres działania jednostek organizacyjnych publicznej służby krwi do wymogów Dyrektywy 2002/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 27 stycznia 2003 r. ustanawiającej normy jakości i bezpieczeństwa dla pobierania badania, preparatyki , przechowywania i wydawania krwi ludzkiej i jej składników oraz wnoszącej poprawki do dyrektywy 2001/83/WE .

W latach 90-tych ubiegłego wieku nastąpił bardzo intensywny rozwój krwiodawstwa i krwiolecznictwa .Od 1991 r. krew pełną od krwiodawców zamiast do pojemników szklanych (butelek )zaczęto pobierać do pojemników z tworzywa sztucznego. Pozwoliło to na zastąpienie zamkniętego systemu pobierania krwi z zastosowaniem tzw. boksu na otwarty z wykorzystaniem zestawów pojemników jednorazowych tworzywa sztucznego pozwalających na prowadzenie preparatyki krwi w układzie zamkniętym . Wprowadzono rutynową preparatykę krwi pełnej do koncentratu krwinek czerwonych (KKCz) i osocza świeżo mrożonego (FFP), a następnie wzbogacanie KKCz płynami przedłużającymi żywotność krwinki czerwonej, najpierw do 35 ,a później 42 dni . Następnym etapem rozwoju preparatyki było wydzielanie z krwi pełnej osocza bogatopłytkowego ,a później kożuszka leukocytarno-płytkowego do produkcji zlewanego koncentratu krwinek płytkowych. Wyposażono Centrum w separatory do automatycznego pobierania osocza i komórkowych składników krwi. Zaczęto stosować próżniowe systemy do pobierania próbek krwi do badań kwalifikacyjnych krwiodawców do oddania krwi i kwalifikujących wyprodukowane składniki krwi do użytku klinicznego lub fabrycznego frakcjonowania.

Wprowadzono do stosowania komputery pozwalające ,przy użyciu programu zakupionego przez Ministerstwo Zdrowia , na prowadzenie w postaci elektronicznej rejestru i kartotek krwiodawców, dokumentacji wykonywanych badań, pobieranych składników krwi, prowadzonej preparatyki i kontroli warunków przechowywania i ekspedycji krwi i jej składników do odbiorców. Komputeryzacją objęto kolejno wszystkie jednostki organizacyjne Centrum ,oddziały terenowe i ekipy wyjazdowe. W 2000 r. RCKiK zakupiło z własnych środków w drodze przetargu budynek przy ul. Rzeźniczej ,który po przeprowadzeniu w nim remontu stał się nową siedzibą Centrum. W listopadzie 2005 roku rozpoczęto przeprowadzkę kolejnych działów Centrum z Nowej Huty nie przerywając działania jednostki na ani jeden dzień .Budynek Centrum na ulicy Rzeźniczej uzyskał 17.06.2005 r. certyfikat TÜV .

Stopniowo scentralizowano (aktualnie przetwarzana jest krew pełna pobierana w Centrum i w 11 oddziałach Terenowych) i zautomatyzowano preparatykę krwi pełnej w siedzibie Centrum dzięki zakupom specjalistycznego sprzętu -prasy automatyczne, wirówki, zamrażarki szokowe. W ramach wdrożenia profilaktyki powikłania poprzetoczeniowego przeszczep przeciw gospodarzowi zakupiono radiator w celu naświetlania komórkowych składników krwi. Zautomatyzowano i poddano centralizacji wykonywanie badań analitycznych, na obecność markerów czynników zakaźnych i immunohematologicznych. W badaniach na obecność czynników zakaźnych przenoszonych przez krew wprowadzono techniki biologii molekularnej wykrywające obecność materiału genetycznego wirusów HBV, HCV, HIV i spektakularnie skracające tzw. okienko diagnostyczne. Od 2015 r. wykonywane są badania metodami biologii molekularnej w zakresie HAV i Pravowirusa B19 . W Centrum zbudowano pomieszczenia chłodnie i mroźnie pozwalające na bezpieczne przechowywanie zgromadzonych zapasów KKCz i FFP i łatwiejsze uzyskanie karencji osocza do celów leczniczych. Stworzono i rozbudowano w Centrum system zapewnienia jakości czuwający nad każdym etapem pracy od rejestracji krwiodawcy aż po wydanie składnika krwi. Składniki krwi znakowane są etykietami zgodnymi z międzynarodowym standardem ISBT 128 , standard wprowadzono również w zakresie numerów donacji i nazewnictwa składników krwi. Niepowtarzalny numer donacji pozwala prześledzić drogę składnika krwi od dawcy do biorcy i odwrotnie od biorcy do dawcy.

Dnia 07.07.2004 roku RCKiK w Krakowie decyzją Ministra Zdrowia uzyskało akredytację w zakresie pobierania krwi i jej składników. W 2010 r. zakupiono z funduszy Ministra Zdrowia autokar-mobilny punkt poboru krwi ułatwiający docieranie RCKiK w Krakowie do krwiodawców i przyczyniający się do zwiększenia ilości pobieranej krwi. Poprawiono warunki lokalowe w Oddziałach Terenowych oraz ich wyposażenie i ujednolicono obowiązujące w komórkach organizacyjnych Centrum standardy jakości .

Rozbudowano skutecznie działania marketingowe mające na celu pozyskiwanie honorowych dawców krwi i propagowanie wiedzy o potrzebach krwiolecznictwa. Aktualnie w RCKiK w Krakowie zarejestrowanych jest ponad 56000.krwiodawców oddających krew w województwie małopolskim. RCKiK przeprowadza rocznie ok.700 wyjazdowych akcji poboru krwi , w tym ok. 140 przy użyciu mobilnego punktu poboru krwi.

RCKiK w Krakowie realizuje zamówienia na krew i jej składniki podmiotów leczniczych woj. małopolskiego oraz odpowiada za dystrybucję czynników krzepnięcia dla pacjentów z wrodzonymi i nabytymi zaburzeniami krzepnięcia oraz immunoglobuliny anty-RhD niezbędnej w profilaktyce konfliktu matczyno-płodowego w zakresie antygenu D z układu Rh.

RCKiK w Krakowie pełni nadzór merytoryczny w zakresie krwiolecznictwa nad podmiotami leczniczymi województwa małopolskiego i funkcjonującymi w nich Bankami krwi oraz Pracowniami Serologii Transfuzjologicznej .

RCKiK w Krakowie udziela konsultacji w zakresie leczenia krwi i jej składnikami oraz przyjmuje i analizuje zgłoszenia powikłań poprzetoczeniowych.

RCKiK w Krakowie prowadzi szkolenia dla lekarzy, pielęgniarek i położnych , diagnostów laboratoryjnych i techników analityki medycznej.

Od 2006 roku Główny Inspektor Farmaceutyczny nadaje Centrum w oparciu o przeprowadzone inspekcje certyfikat GMP, aktualny jest ważny do 2019 r. 22.01.2010 r. Centrum zdobyło certyfikat ISO wg normy 9001:2008 w zakresie pobierania ,przetwarzania i wydawania krwi i jej składników oraz badań laboratoryjnych odnawiany co 3 lata. Aktualnie posiadamy certyfikat w zakresie pobierania, przetwarzania , wydawania krwi i jej składników , badań laboratoryjnych w zakresie immunologii transfuzjologicznej krwinki czerwonej i białej, czynników zakaźnych przenoszonych przez krew i analityki medycznej ważny do 15.09.2018 r. Ze względu na to, że krakowskie Centrum pobiera rocznie ok. 93 tysięcy donacji zajmuje trzecie miejsce wśród CKiK w Polsce.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress